Cứ đến đám giỗ bà hai là ông hai lại lôi mấy cây
đèn dầu chân bằng đồng thau ra bắt dám cháu lau tới lau lui, rồi châm vào ít dầu Thằng tư con ông giờ làm điện lực cứ bảo ba đem tặng viện bảo tàng mấy cây đèn cho rồi. Nó đâu có biết rằng mấy cây đèn dầu rất thân thuộc với người dân ở những miền ngoại thành xa này. Dù lóng rày, đèn điện sáng giăng giăng đường đê nhưng ông hai vẫn cất giữ mấy cây đèn dầu chờ dịp giỗ quảy, lế lộc là thăp lên.
Giờ đây, tối tối đám trai gái trong xã, tụ tập dưới ánh điện sáng của nhà văn hóa mà nô đùa, xem phim, karaokê… Ánh sáng ấm áp của ngọn đèn cao áp màu vàng nơi quê xa hẻo lánh thật ấm áp.
Tuy những ngày cuối năm lu bu công việc nào là lặt lá mai cho nó trổ bông, nào là cắt lá chuối chuẩn bị cho mấy đứa cháu gói bánh tét, ông hai vẫn không quên đem cái vỏ chai trà xanh không độ ra cây xăng ngoài chợ mua dầu hôi. Ông mua về chỉ để châm đèn cúng ông táo, rước ông bà, cúng giao thừa và cúng mùng ba rồi thôi. Thằng Út đã mua nguyên giàn đèn chớp trang trí cho bàn thờ. Cái ánh sáng hiện đại thật đẹp, tiện lợi mà phòng cháy cũng dễ hơn. Lẫm rẫm vậy mà mấy anh em ngành điện lực của thằng Út làm ăn coi được dữ bây. Buổi tối , có việc đi qua Cầu Phú Mỹ , ông dòm xa xa ánh điện của thành phố hừng lên, đẹp dữ! Rồi nhà mấy người em của ông ở trong xẻo xa mút tí tè vậy mà cung có điện. Hôm bữa thằng Út về chơi. Ông thấy nó lúi húi nối vô cái máy vi tính của mấy đứa cháu. Làm xong nó kêu ông lên nói là đã kết nối được in- te- nét gì đó rồi mở báo cho ông đọc. Có điện đã thiệt!
Ở nhà quê, mấy bữa tết, người ta đi thăm họ hàng, bà con lối xóm. Nhờ mấy em, mấy cháu hùn tiền mắc mấy cái bóng đèn dọc theo đường bờ nên ông có lên thị xã thăm mấy ông bạn già về trễ cũng không sợ lọt ruộng như năm ngoái. Cũng nhờ có điện về xóm mà ba bữa tết coi cải lương, kịch nói đã con mắt. Nữa khuya mười hai giờ còn được nghe ông chủ tịch nước chúc tết rõ ràng. Lúc trứơc bắt cái ra-di-ô nghe rột rẹt bắt mệt. Tối đên ánh sáng lung linh từ các bàn thờ làm ấm cúng trong nhà hơn...
Nói không phải, cũng nhờ có điện mà năm ngoái nước lớn đột ngột ngập tứ giăng tưởng đâu tiêu máy vuông tôm may nhờ có điện nên bơm nước kịp thời. Lúc nhìn mấy đứa cháu học bài dưới ánh đèn mà ông cảm thấy tủi thân cho thân phận ngày xưa. Học bài bằng đèn dầu mù u rồi chuyển qua dầu hôi vừa lù mù, vừa ngộp thở muốn chết. Nhớ cảnh mẹ ông đi chợ sớm. Trên đầu đòn gánh treo tòn ten một ngọn đèn dầu bé tẹo. Chẳng bù giờ đây mấy đứa cháu ra đường đi lững thững ngắm đèn sao. Chỉ là sự đổi thay của chất liệu làm nên ánh sáng, nho nhỏ nhưng thật diệu kỳ. Ngọn đèn trái ớt đo đỏ trên bàn thờ tăng thêm sợ kính trọng người xưa. Ngọn đèn ngủ xanh xanh dìu dịu, lẳng lặng thức suốt đêm canh chừng giấc ngủ cả nhà. Trong tiếng ê a của lũ cháu mỗi tối bên bài học, bên các trang sách rồi đây sẽ theo suốt cuộc đời của chúng, ánh sáng từ dòng điện thân yêu lấp lánhtương lai của chúng, của gia đình và của quê hương.
Không phải là điện, là hiện đại thì không có lỗi gì. Mấy ngày trời mưa gần đây, lại sét đánh ì ùng. Thi thoảng đèn điện cũng cúp làm làng trên xóm dưới tối om. Ông Hai lại lôi mấy cái đèn cũ kỹ xuống đốt leo lắt, lo lắng phập phồng cho bà con đi xa về trễ dò dẫm trên đường bờ. Thương làm sao cái dáng khòm khòm gầy của một ông già lúi húi máng hai ba cây đèn dầu chỗ mấy cua quẹo lúc điện cúp. Cả ngày mệt nhoài vì lúa, vì khoai trên đồng. Mái tóc bạc mờ mờ dưới ánh đèn dầu của ông làm thằng Út và tụi bạn điện lực của nó rươm rướm nước mắt. Cả đám siết tay nhau thầm hứa rằng sẽ giữ cho dòng điện mãi mãi chiếu sáng, ít bị sự cố trục trặc nhất.
Để cây đèn dầu chỉ còn trên…bàn thờ, trong nhà kho, trong phim, trong kịch… hay chỉ còn trong ký ức là cả một quá trình phấn đấu không ngừng của mỗi người làm ngành điện. Tất cả, tất cả dù làm công việc âm thầm trong xưởng máy hay leo tít cao giữa thanh thiên bạch nhật đều luôn muốn “những ngọn đèn không tắt do sự cố” trong mỗi khắc của thời gian. Mỗi anh em làm ngành điện như Út đều luôn hết mình cho dòng điện mãi tuôn chảy và để cho cái cảnh ánh sáng tù mù của đèn dầu chỉ còn là ký ức của một thời.
Xin cảm ơn những người như ông hai đã truyền lại nhiệt tâm cho đám cháu con từ những công việc lặng thầm xem chừng tủn mủn. Xin cám ơn những cây đèn cũ kỹ đốt bằng dầu hôi, dầu mù u… đầy ắp kỷ niệm của quá khứ. Măt trời ngày mới đã mọc phía xa. Nắng đã leo lên trên các bát sứ trên hàng trụ cao thế làm chúng lấp lánh như những viên ngọc. Hàng trụ sừng sững vươn tay như muốn ôm lấy và che chở cho làng quê bé nhỏ, dịu hiền…