Chống sét van (CSV) là phần tử đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ an toàn cho Hệ thống điện, từ nhà máy điện, trạm biến áp cho đến đường dây truyền tải. CSV có chức năng ngăn ngừa xung quá điện áp do sét hoặc quá điện áp nội bộ do thao tác gây ra, từ đó bảo vệ các thiết bị trên lưới điện.
Hiện nay, khối lượng công tác thí nghiệm, kiểm định “bộ đếm sét và đồng hồ đo dòng rò” trên hệ thống điện là rất lớn. Trong thực tế, để kiểm tra chất lượng CSV, các hãng thường cung cấp hợp bộ tạo xung sét cao áp nhằm đánh giá hoạt động của toàn bộ thiết bị chống sét, bao gồm cả bộ đếm sét và đồng hồ đo dòng rò. Tuy nhiên, đối với các CSV cấp điện áp từ 220kV trở lên, hợp bộ này có kích thước rất lớn, giá thành cao và phụ thuộc vào nhập khẩu. Trong khi đó, hoàn toàn có thể tách riêng phần đếm sét và đồng hồ dòng rò để tiến hành thí nghiệm độc lập, không cần cả một hệ thống tạo xung phức tạp.
Xuất phát từ yêu cầu thực tế, đề tài “Nghiên cứu thiết kế, chế tạo hợp bộ thí nghiệm bộ đếm sét và đồng hồ đo dòng rò” đã được EVNNPT triển khai, do ông Nguyễn Văn Bảy – Phó Giám đốc Công ty và anh Khưu Hữu Nghĩa – Nhân viên Đội Sửa chữa thí nghiệm điện 4 đồng chủ nhiệm. Kết quả nghiên cứu được xếp loại xuất sắc.
Trong phạm vi đề tài, các bộ đếm sét hiện đang sử dụng trên lưới truyền tải được phân loại thành ba nhóm: loại tổng trở thấp, loại tổng trở cao và loại tổng trở cao có khe hở phóng điện.
Hợp bộ thí nghiệm mới được nghiên cứu, thiết kế và chế tạo trong nước đã chứng minh tính khả thi cao:
-
Về thí nghiệm bộ đếm sét: đáp ứng yêu cầu đối với cả ba loại hiện hành.
-
Về thí nghiệm đồng hồ đo dòng rò: có khả năng tạo dòng điện trong khoảng 0–50mA, với tổng trở tải 0–5kΩ, bước nhảy 1mA. Một số loại đồng hồ đo dòng rò đã được kiểm nghiệm và cho kết quả tốt.
Đặc biệt, hợp bộ có nhiều ưu điểm vượt trội:
-
Thí nghiệm đồng thời cả bộ đếm sét và đồng hồ dòng rò trong một quy trình duy nhất.
-
Cầu đo và module nguồn dòng được điều khiển tự động, vận hành đơn giản.
-
Quy trình thí nghiệm áp dụng kỹ thuật số trên nền vi xử lý, dễ dàng nâng cấp và cải tiến.
Việc nghiên cứu, thiết kế và chế tạo thành công hợp bộ này đã góp phần làm chủ công nghệ, chủ động sử dụng nhân lực nội ngành, đồng thời giảm chi phí nhập khẩu, nâng cao năng suất lao động, đảm bảo công tác thí nghiệm và vận hành hệ thống điện an toàn, tin cậy.
Một số hình ảnh sau khi hoàn chỉnh hợp bộ thí nghiệm bộ đếm và đồng hồ đo dòng rò:
Module mô phỏng xung sét và chuyển mạch được lắp đặt ở tầng 1 của khung hợp bộ
Module nguồn dòng và mạch điều khiển trung tâm được lắp đặt lên tầng 2 của hợp bộ
Hợp bộ được lắp đặt hoàn chỉnh